Fotograficzne ABC - odcinek siódmy

FOTOGRAFICZNE ABC

Odcinek siódmy

Przysłona

Przysłona fotograficzna to część obiektywu regulująca wielkość otworu na drodze strumienia światła. Stosowana najczęściej w obiektywach fotograficznych i obiektywach kamer filmowych. Zwykle ma postać nachodzących na siebie metalowych listków.

Regulując średnicę otworu (aperturę urządzenia) za pomocą listków, można zmieniać ilość światła przechodzącego przez soczewki obiektywu, a jednocześnie wpływać na głębię ostrości uzyskiwanego obrazu (im wyższa wartość przysłony, tym większa głębia ostrości). Stopień otwarcia przysłony określany jest za pomocą liczby przysłony.

Wartość przysłony f/1.0 oznacza, że ogniskowa obiektywu jest równa średnicy otworu przysłony. Każda następna pozycja oznacza ustawienie przysłony, przy którym do wnętrza obiektywu wpuszczana jest dwa razy mniejsza ilość światła. Najniższa wartość przysłony określa jasność obiektywu zwaną też inaczej otworem względnym obiektywu. Pierwsza wartość może być wartością pośrednią np. 1.8; 3.5; 4.5; i jest zależna od konstrukcji obiektywu. Im ta wartość mniejsza, tym obiektyw jaśniejszy.

Płaszczyzna ostrości zawsze będzie równoległa do powierzchni matrycy (poza tilt-shift i aparatami miechowymi).

Przez głębię ostrości rozumiemy zakres przestrzeni mierzony wzdłuż osi obiektywu, w którym obiekty są widziane ostro. Tak definiował to Tadeusz Cyprian w 1953 r:

„Głębią ostrości nazywamy zdolność obiektywu oddawania na filmie (dziś matrycy) ostrych obrazów przedmiotów położonych w rozmaitych odległościach od obiektywu, a więc nie leżących w płaszczyźnie nastawienia ostrości”.

Głębia ostrości zależy od trzech czynników: ogniskowej obiektywu, wielkości przysłony oraz odległości od fotografowanego obiektu.

Na powyższym szkicu wyraźnie widać jaki wpływ ma długość ogniskowej Twojego obiektywu na głębię ostrości przy takiej samej przysłonie. Jeżeli ustawisz przysłonę na f:8, a ogniskową na 28 mm w polu ostrości znajdą się przedmiotyw odległości od kilku metrów do nieskończoności. Jeżeli tą ogniskową zwiększysz do 50 mm pole ostrości będzie zdecydowanie mniejsze. W końcu, jeżeli zwiększysz ją do 135 mm w polu ostrości znajdzie się tylko przedmiot, na który tą ostrość ustawiasz (albo też jego część).

[PRZYPOMNIENIE] Zmiana długości ogniskowej w obiektywach zmiennoogniskowych polega na przekręceniu pierścienia ogniskowej, a w obiektywach stałoogniskowych na zmianie obiektywu na inny.

- wpływ wielkości przysłony na głębię ostrości

Im mniejszy otwór względny (średnica otworu, przez które wpada światło) (wartość wyższa), tym większa jest głębia ostrości.

Jeśli zwiększymy otwór, czyli zmniejszymy wartość przysłony głębia ostrości się zmniejszy. W przypadku najmniejszej wartości przysłony, kiedy otwarty jest praktycznie cały obiektyw w polu ostrości znajdzie się tylko ten kwiatek, na który mamy ustawioną ostrość. Wszystko przed i za nim, będzie nieostre.

Te 3 parametry, tzn. wartości przysłony (wielkości otworu względnego), ogniskowa obiektywu  i odległość od fotografowanego obiektu pozwolą nam wyznaczyć głębię ostrości.

Głębię ostrości najłatwiej jest zmieniać, operując otworem przysłony. Tak jest po prostu najwygodniej, gdyż nie wymaga to ani zmiany miejsca, z którego fotografujemy, ani ogniskowej. Głębia ostrości jest tym mniejsza, im większy jest otwór przysłony, dlatego np. w fotografii portretowej, gdzie pożądane jest rozmycie tła, stosuje się obiektywy o dużym otworze względnym (f/1.4, f/1.8).

Im krótsza jest ogniskowa obiektywu, tym większa jest głębia ostrości. To właśnie dlatego przedmioty fotografowane długim teleobiektywem zwykle wydają się „wycięte” z tła – po prostu elementy znajdujące się przed i za nimi są na zdjęciu zupełnie nieostre. Z kolei obiektywy szerokokątne mają bardzo dużą głębię ostrości, co pozwala na wyraźne odwzorowanie na zdjęciu planów zarówno bliskich, jak i dalekich, a to szczególnie przydaje się przy fotografowaniu krajobrazów.

To pokrótce ogólne, podstawowe zasady mające na celu zrozumienie pojęcia głębi ostrości.

W dalszej części poradnika, przy omawianiu innych zagadnień wejdziemy szerzej w to zagadnienie, żeby pokazać jak robić piękne portrety, bok eh czy opowiemy sobie o odległości hiperfokalnej stosowanej w fotografii krajobrazowej.

 

 

Free Joomla! templates by AgeThemes